Alice door de ogen van een gedroomde begrafenisondernemer

Phlizz

Online magazine van het Lewis Carroll Genootschap

Boekbespreking

Alice Sotto Terra. White Rabbit Edition.
Tekst (Italiaans) en illustraties: Stefano Bessoni

Vertaling (Engels): David Haughton
88 pagina’s, ISBN 978-88-576-1147-1
Uitgegeven door #logosedizioni, 2021
Prijs € 17.

De Italiaan Stefano Bessoni (1965) is vooral bekend als maker van experimentele films, video- en theaterinstallaties en documentaires. Maar hij is ook illustrator en schrijver, zoals blijkt uit het boek Alice Sotto Terra.
Hij verzamelt al zijn leven lang allerlei objecten als onderdeel van een soort Wunderkammer, een rariteitenkabinet, waaronder de nodige opgezette dieren en schedels. Hij voelt zich aangetrokken door het macabere, lugubere en geeft toe dat hij een obsessie heeft met de dood. Als kind was het zijn droom om begrafenisondernemer te worden.
In zijn teksten spelen sprookjes een belangrijke rol; hij ziet ze als een spiegelbeeld van de werkelijkheid waarin kinderen (en ook volwassenen) worden gewaarschuwd voor gevaren om ze voor te bereiden op het echte leven. Hij heeft een voorliefde voor Alice in Wonderland en Pinocchio en is Jan Svankmajer dankbaar voor het verdrijven van de nare smaak die de Disney-versie van Alice bij hem achterliet.
Hij ziet zichzelf niet zozeer als illustrator, meer als ‘doodler’. Jaren geleden begon hij zich te verdiepen in de figuren uit de boeken van Lewis Carroll. Al op de middelbare school inspireerden ze hem tot tekeningen: skeletten van konijnen, psychotische rupsen en glimlachende katten, maar ook een ogenschijnlijk dood kind dat onmiskenbaar op Alice Liddell leek. Later heeft hij deze tekeningen aangevuld met teksten en in 2015 leidde dat tot de eerste editie van Alice Sotto Terra. Nu is er een nieuwe versie, The White Rabbit version. Ten opzichte van de eerdere versie is de vormgeving verfraaid, zijn er enkele wijzigingen aangebracht in de tekst en de tekeningen en is een korte biografie van Lewis Carroll opgenomen met door Bessoni getekende portretten van Carroll en Alice Liddell. Ook is nu aan het begin de tekst toegevoegd van White Rabbit van Jefferson Airplane.
Evenals in de eerdere editie is de tekst zowel in het Italiaans als het Engels.

Bessoni beschrijft het boek zelf als een soort reisverslag, aantekeningen over Alice en 26 figuren die ze “onder de grond” tegenkomt. Het is geïnspireerd door Carrolls Alice-boeken maar voegt daar zeker ook het een en ander aan toe. De beschrijvingen zijn vaak bizar, de tekeningen voor het merendeel enigszins luguber, waarbij de invloed van Jan Svankmajer herkenbaar is.

Ik vind het een fascinerend boek, met name omdat het een nieuwe, bijzondere kijk geeft op reeds bekende figuren. Maar dit is wel een wat macaber beeld en het zal daarom niet iedereen aanspreken.
Ik geef enkele voorbeelden.

De Mock Turtle (nep-schildpad) is een “zoo-gastronomisch” hybride wezen, ingrediënt van de heerlijke 100% authentieke schildpadsoep die met kalfsvlees bereid wordt. Hij huilt constant, waarschijnlijk omdat hij weet dat hij is voorbestemd om urenlang te worden gekookt in een pan met selderij, ui, venkel en kruiden.

De Hartenkoning is volledig nutteloos en wordt door iedereen behandeld als een non-entiteit. De koningin kan hem niet uitstaan. De enige reden dat ze hem niet laat onthoofden, is dat ze geen zin heeft om een nieuwe koning te zoeken; niemand is immers geschikt. Niettemin dreigt ze hem wel vaak met onthoofding en de koning wordt daar zo zenuwachtig van dat zijn hart er regelmatig mee ophoudt. Om de herstart te vergemakkelijken heeft hij het orgaan buiten zijn ribbenkast laten plaatsen. Hij brengt zijn dagen door in eenzaamheid en doodt de tijd met het tekenen van obscene doodles.

De Ruitenzeven is de persoonlijke assistent van de koningin; hij laat niemand in haar buurt, maar ook zichzelf niet. Daardoor krijgt hij constant het verwijt van de Koningin dat hij onvoldoende bescherming biedt. Regelmatig dreigt ze hem te onthoofden maar hij probeert daar een grapje van te maken door te verklaren dat zijn hoofd vol zaagsel zit wat ongetwijfeld de nodige problemen zal veroorzaken op het schavot.

 

De afsluiting van de karakteristieken is niet alleen nieuw ten opzichte van de eerdere editie, maar ook bijzonder en zonder meer in stijl: hoe Alice onder de grond eindigt.

 Under Ground … far from the light,
from our sight and any of our sense.

Under Ground … where the uncanny lurks. 

Under Ground … where the dead fall asleep
and their bones remain.

 Under Ground … where Alice ended up, one fine day.