Alice in Wonderland de musical: lang leve het kind in jezelf

Phlizz

Online magazine van het Lewis Carroll Genootschap

Recensie van: Alice in Wonderland de musical (8+)
Gezien op: 26-2-2022, Theater de Kom, Nieuwegein

Script, Liedteksten, Muziek, Regie, Decor- & Kostuumontwerp: Elise Berends.
Choreografie: Ashley Veldhuyzen.
Productieleider: Margo van Olst.
Producent: Michiel Morssinkhof.

Foto’s: Marije Slingerland

Voor ‘waar en wanneer’ en de trailer, zie: alicemusical.nl.

Het Nationaal Jeugd Musical Theater (NJMT) is geen onbekende als het gaat om het spelen van klassiekers. De laatste jaren stonden onder andere Peter Pan en De tovenaar van Oz op het programma, als ook de moderne kinderboekenkrakers  Koning van Katoren en Kruistocht in Spijkerbroek.
Uiteraard heeft de leiding ervoor gekozen het verhaal niet slaafs te volgen, dan kun je net zo goed het boek lezen. Het is al geruime tijd de gewoonte om de twee Alice-boeken door elkaar te gebruiken. Net als in young-adultboeken, games en de Disney-film uit 2010 lopen er dus twee koninginnen rond, een Witte en een Rode, die elkaars tegenstanders zijn en moet aan het eind de draak verslagen worden, die we kennen als de Jabberwock, in vertaling: Wauwelwok.
Regisseur en scriptschrijver Elise Berends nam als basis een slimme constructie met twee werelden: de gewone en die van Wonderland. Dat bracht enkele duidelijk zichtbare spiegelrollen met zich mee, gespeeld door dezelfde acteur of actrice. In de gewone wereld zijn daar de schooljuf, mevrouw Liddell, meneer Liddell en de conciërge; in Wonderland zie je ze respectievelijk als de Hartenkoningin, de Witte Koningin, het Konijn en de Hoedenmaker.

De start van het verhaal is op school. De strenge juf Solitaire probeert de kinderen te drillen tot voorbeeldige schepsels, waarbij bij de meisjes de nadruk ligt op goede manieren en het zich voorbereiden op het moederschap. Alice (een sterke, trefzekere rol van Lola van den Broek) pikt dat niet, ze verzet zich, leert onregelmatig en levert haar werkstuk niet in. Tevergeefs probeert ze de juf ervan te overtuigen dat er ook nog zoiets bestaat als fantasie en vooral dat ze het kind in zichzelf aan het vermoorden is. Ze heeft een mooi voorbeeld van iemand die het wel goed doet op deze punten: meneer Carroll.

Er zit kennelijk niets anders op dan de flinke omweg van de fantasie om de juf en andere volwassenen tot betere inzichten te brengen. Er loopt een pratend Konijn met een horloge voorbij, waarop de voice-over Alice achter hem aanstuurt naar Wonderland.

In Wonderland draait alles er om de Hartenkoningin tot een minder hard regime over te halen. Voordat Alice uiteindelijk de koningin ontmoet, komen we wat bekenden tegen. Zoals de rokende Rups, vergezeld van een stel vlinders, in een echt ensemblenummer, prachtig blauw (Carroll schrijft: blauwe rups) uitgelicht, zie foto hieronder links. Verschillende keren duikt de Kolderkat op, meesterlijk gespeeld door Sanna Koesveld (zie foto midden).
Net als juf Solitaire voelt de Hartenkoningin zich het veiligst bij het handhaven van de orde, onder andere met een stevig kaartenleger. En anders: kop eraf! Maar het verzet broeit. Alice gaat de confrontatie aan, en weet in elk geval de Dodo (… Dodgson!) te redden. Die zou de rozen geverfd hebben. Tevergeefs doet de Hoedenmaker een goed woordje voor Alice. Alice weet de Hartenkoningin toch enigszins te raken met een hartstochtelijk gezongen pleidooi haar harnas af te leggen, en het kind in haar een kans te geven. In een wat rommelige scène zie je de Koningin en het monster een soort van verliezen. De kaartsoldaten, met in de hand een stok met een rood hart erop, krijgen het ook niet voor elkaar de groep kinderen die bij de Witte Koningin horen te verslaan (zie foto hieronder rechts).

We keren terug uit Wonderland. Alice zoekt met een roos in de hand de juf op. In een ontroerend lied weet ze de juf, bij de Hartenkoningin lukte het nét niet, echt te raken. Volgt een daverende finale, uiteraard met de hele crew, die daarna in etappes afscheid neemt van het publiek.

Alice is nagenoeg voortdurend op het toneel. Ze is een echte heldin die zowel pittige liedjes zingt (tegen haar juf en de koningin), als superlieve (tegen een kleiner kind en tegen de juf). Alice wordt in dit geval (dus) niet gestuurd door haar nieuwsgierigheid, maar krijgt echt een opdracht: het recht opeisen volop kind te  kunnen zijn en volwassenen ervan te overtuigen dat ze het kind in zichzelf niet moeten wegduwen, maar juist moeten omarmen. Dat zorgt wel voor een sterk moralisme, wat grappig is als je bedenkt dat de meeste interpreteerders van de Alice-boeken menen dat de kracht ervan nu juist is dat het niet wijsvingerig is. Het brengt ook met zich mee dat er relatief veel liedjes over dat onderwerp gaan, zó zelfs dat teksten als ‘het kind in u’ een beetje beginnen te vervelen. Voor een deel van het jonge publiek zal dat thema ook tamelijk abstract blijven, maar dat wordt ruim gecompenseerd door het avontuur van Alice.
Er valt namelijk van alles te zien en te beleven. Als Alice de poort naar Wonderland doorgaat, kom je echt in een heel andere wereld. Iedereen blijkt zich snel verkleed te hebben. Je ziet allerlei prachtig uitgedoste creaturen en nu is Alice echt een heldin die op weg is naar een tegenstander die verslagen moet worden.

Voor de volwassenen die de musical komen bekijken als voorbeeld van een adaptatie van het boek, zijn er uiteraard de bekende knipoogjes, verwijzingen en veranderingen. Via de zusjes Liddell en de voice-over krijgen we te horen dat meneer Dodgson zo mooi kan vertellen over Wonderland. ‘Hè’, zegt mevrouw Liddell, ‘hij is toch wiskundedocent?’ Meneer Liddell weet dat Dodgson ook schrijft, onder het pseudoniem Lewis Carroll, wat lollig is als je in een verhaal zit dat als boek nog moet verschijnen.
Berends plukte uiteraard uit de Disney-films, dat is helemaal geen zonde. Zonder visueel te jatten voert ze bij voorbeeld een schitterend kaartenleger op (zie foto), dat zorgt voor heel krachtige dansnummers. De tegenwoordig vaak opdravende draak wordt dan weer tamelijk klungelig ingezet; het ding had beter geschrapt kunnen worden. Het is zo’n lang, helemaal niet eng en net niet omvallend, struikelend geval dat op de een of andere onduidelijke manier wel verslagen wordt en rechts afgaat.

De voorstelling komt enigszins traag op gang, met een wat lang uitgesponnen schoolscène, maar de schoolperikelen zijn voor de jongere toeschouwers waarschijnlijk leuk genoeg in de herkenning. Het ensemble is daar ook niet echt goed te verstaan, een bekend euvel van musicals. Alle solisten zijn in het algemeen wel goed te volgen.

Er wordt vlot gespeeld. Rianne Petersen kan zich vooral als Hartenkoningin lekker uitleven. De ‘bekering’ naar iemand die kan liefhebben, speelt ze ook mooi uit: niet al te romantisch, lekker nonchalant. Susan Overbeek heeft de ondankbare rol vooral lief en zacht te zijn als mevrouw Liddell en Witte Koningin, maar vormt daarmee wel een mooi tegenwicht tegen het geweld van juf Solitaire en Hartenkoningin. Louis van Dijk heeft de rollen van begripvolle conciërge en Hoedenmaker, en krijgt de onvoorwaardelijke sympathie van het publiek. Maar, zoals in elke geslaagde musical, komt de kracht van de voorstelling vooral uit het ensemblewerk. Beide groepen jongeren, de kinderen en de adolescenten (die vooral heel goed zijn in het fraai neergezette soldatenleger, zie foto hiernaast), zingen en dansen uit de kunst, hier en daar is het acteren wat minder. Ook als iedereen op het toneel staat (een enorm volle bak) moet je goed zoeken naar iemand die het niet voor elkaar krijgt iets zinnigs te doen.
Dan zijn er nog het effectieve en fraai uitgelichte decor en de pittige muziek, met uiteraard hier en daar van die onmiskenbare, geraffineerde musicallijnen die moeiteloos leiden naar open doekjes.
Met maar een paar professionals en een legertje amateurs (ook nog in twee casts) is het alles bij elkaar een voorstelling die gemakkelijk goed genoeg is landelijk te gáán.

Nog te zien t/m 6 juni 2022.

 

De musical is overigens, In de categorie Familie/Jeugd – Musical, genomineerd voor de Musical Awards Leukste Tickets Publieksprijs 2022. Na de eerste stemronde zit Alice in Wonderland bij de beste drie, stemmen in de tweede ronde kan vanaf 1 april.
Op 28 april vindt de prijsuitreiking plaats, tijdens het Musical Awads Gala dat live te zien is op NPO1 bij AVRO/TROS.
Zie verder op:
Welke musical wint de Leukstetickets.nl Publieksprijs? (leuksteticketspublieksprijs.nl)