Het Lewis Carroll Genootschap

Geschiedenis

 

40 jaar Lewis Carroll Genootschap: een terugblik

Door Casper Schuckink Kool

In 1975 was ‘Alice in Wonderland’ 110 jaar oud, en ik 30.  Het internet moest nog worden uitgevonden, evenals de smartphone die meer kan dan destijds een peperdure kantoorcomputer;  een blad drukte je met een stencilmachine.

Al vanaf mijn prille jeugd las ik alles wat ik te pakken kon krijgen. Alice in Wonderland, in de vertaling van Reedijk en Kossmann, was één van mijn lievelingsboeken.  Toen ik als teener bij De Slegte niet alleen de oorspronkelijke Engelse tekst vond maar ook een vertaling in het Latijn, besloot ik Alice-uitgaven te gaan verzamelen.

Het volgende decennium breidde mijn collectie zich uit. Op boekenspeurtocht in Londen ontdekte ik zoveel meer: biografieën, de Snark, fotografie, logica, parodieën en meer. Ik werd lid van de Britse Lewis Carroll Society, opgericht in 1969, en van de L.C.S. of North America (1974), en probeerde een Snark-vertaling te maken die recht zou doen aan het origineel  – The Hunting of the Snark was toen nog niet in het Nederlands vertaald.

Over al deze onderwerpen wilde ik graag van gedachten kunnen wisselen met anderen met dezelfde interesse.  Wat deed je dan, in de jaren zeventig ? Je zette een advertentie in Vrij Nederland ! De tekst luidde ongeveer: Bellman zoekt bemanning voor jacht op de Snark. Bent u, net als ik, gefascineerd door het werk en de persoon van Charles L. Dodgson alias Lewis Carroll, auteur van onder meer Alice in Wonderland, neemt u dan contact op met …

Er kwamen enkele tientallen reacties. De briefschrijvers heb ik uitgenodigd naar Amsterdam te komen, en daar is op 16 januari 1976 het Lewis Carroll Genootschap opgericht. Het was een informele club zonder rechtspersoonlijkheid, bestuur, contributie, statuten & reglementen. De bijeenkomsten vonden plaats bij de leden thuis, ook als die toevallig in Groningen woonden. De ‘leden’ waren veelal student of net afgestudeerd, maar er waren ook ouderen. Zo’n twee derde was man. Verzamelaars, vertalers, wiskundigen – veel disciplines waren vertegenwoordigd.

Besloten werd, een blad uit te gaan geven: Wauwelwok. Het eerste nummer verscheen in oktober 1977. Daarna zouden nog verschijnen de volgende thema-nummers: Boojum-nummer [1978], Puzzle-nummer [1979], Lewis Carroll Calendar 1981 [eind 1980], en als laatste “Catalogue of 100+ Dutch Alice in Wonderland-editions” (1982).

In de eerste zeven jaar van zijn bestaan heeft het LCG dus vijf unieke tijdschriften uitgegeven, ontelbare huiskamerbijeenkomsten georganiseerd, interessante gasten ontvangen, bijvoorbeeld het Amerikaanse echtpaar Schaeffer, gespecialiseerd in Alice-verfilmingen, en de nationale pers gehaald over een aanvaring met vertaler Eelke de Jong.

En toen werd het stil. De initiatiefnemers kregen het te druk met andere dingen als gezin of carriere, en aanwas van nieuwe leden (die inmiddels een contributie moesten betalen van 15 gulden per jaar) was er vrijwel niet. En zo verdween het L.C.G. softly en suddenly in het niets. Formeel is het nooit opgeheven; misschien hield het zich al die tijd schuil achter een wolk.

Dat nu, in 2016, veertig jaar na oprichting, een poging wordt gedaan het slapende Genootschap wakker te kussen, is te danken aan het initiatief van Bas Savenije. Ik ondersteun het van harte, naar vermogen.  Ik besef dat de tijden veranderd zijn, en dat het LCG anno nu anders zal zijn dan ik het vroeger heb gekend.  Als nieuwe leden hetzelfde enthousiasme meebrengen als in de jaren zeventig, dan gaan we nog mooie tijden tegemoet.

 

Mijn fascinatie voor Lewis Carroll: That’s logic

Door Bas Savenije

Als kind heb ik voor het eerste kennis gemaakt met Alice in Wonderland. De eerlijkheid gebiedt me echter te erkennen dat plaats, tijd en context van deze kennismaking me niet meer helder voor de geest staan. De hernieuwde kennismaking in de periode waarin ik mijn kinderen voorlas en we samen de onvermijdelijke Disney-films bekeken, gaf mij echter een bijzonder gevoel van herkenning.

In de jaren 90 zag ik in Tallinn op straat in een boekenstalletje bij toeval een Estse versie van Alice voor een luttel bedrag. Zonder enige aarzeling kocht ik het enigszins beduimelde exemplaar. Kort daarna bezocht ik Polen en kon ik het niet laten om op zoek te gaan naar een Poolse versie. De geest was uit de fles en ik ben inmiddels een verwoed verzamelaar van Alice-versies.

Tijdens mijn baan als directeur van de Koninklijke Bibliotheek kweet ik me nog wat incidenteel van die taak, maar sinds mijn pensioen slaat de degelijkheid toe. Mijn oorspronkelijke belangstelling ging vooral uit naar de wijze waarop door de jaren heen illustratoren de creaties van Lewis Carroll hebben geïnterpreteerd. Maar al snel raakte ik, behalve door zijn werk, ook geboeid door de persoon van Lewis Carroll, zijn leven en zijn opvattingen.

Van jongs af aan ben ik een liefhebber van paradoxen, woordspelingen en raadsels zoals ze veelvuldig voorkomen in Carrolls werken. Ook zijn humor spreekt mij aan.

Zodra ik me verdiepte in de persoon van Lewis Carroll werd duidelijker waarom.

Lewis Carroll was een wiskundige met een bijzondere belangstelling voor logica. Ik heb na mijn middelbare school  twee jaar wiskunde gestudeerd en na een korte onderbreking door militaire dienst ben ik filosofie gaan studeren. Mijn aanvankelijk interesse voor sociale wijsbegeerte maakte als snel plaats voor een fascinatie voor logica. Ik pakte ook de wiskunde weer op en ben uiteindelijk afgestudeerd op een combinatie van logica, wiskunde en taalwetenschap.

En nu bestudeer ik de geschiedenis van de logica om de bijdragen van Lewis Carroll beter op hun waarde te kunnen schatten. Maar ook uit nieuwsgierigheid naar de synergie tussen logica en taal, zoals die veelvuldig naar voren komt in zijn werken.

In de bijdragen van Lewis Carroll aan de logica speelt de reductio ad absurdum een belangrijke rol. Het is al jaren mijn favoriete argumentatievorm. De spanning tussen absurditeit en logica is veelvuldig herkenbaar in Carrolls werken.

Om met Tweedledee te spreken: “If it was so, it might be; and if it were so, it would be; but as it isn’t, it ain’t. That’s logic.”

Ik kijk ernaar uit om van gedachten te wisselen met andere liefhebbers. Het Lewis Carroll Genootschap is hiervoor een uitstekend platform.


 

Symposium “Alice in Verwonderland”

Op 20 januari 2017 is de revival van het Lewis Carroll Genootschap opgeluisterd met een bijeenkomst met 35 deelnemers, in het Literatuurhuis te Utrecht.

Het volgende programma werd gepresenteerd:

  • Alice in Verwonderland
 | Casper Schuckink Kool
  • Wonderlijke wetenswaardigheden in een wiskundig wonderland | Henri Ruizenaar
  • Alice in adaptatie: Manga Wonderland | Laurence Herfs

Vervolgens was er een debat over de toekomst van het Genootschap
.

De bijeenkomst werd afgesloten met een informele borrel, waar ook uitgaven van de werken van Lewis Carroll konden worden geruild of gekocht.

Een foto-impressie: