WONDERIAND

Een lesbrief voor groep 7 en 8
Over deze les
Dit jaar is het thema van de Kinderboekenweek ‘Vol Avontuur’. Bij Biblionet Groningen kunnen kinderen dit jaar op avontuur met Alice. In bijna iedere bibliotheek in Groningen kunnen kinderen een speurtocht volgen gebaseerd op het boek Alice in Wonderland van Lewis Carroll. Met deze lesbrief willen we de verbinding leggen tussen de bibliotheken en de school en daarnaast de beroemde klassieker ‘Alice in Wonderland’ in het licht zetten.
De leerlingen gaan aan de slag met creatieve schrijfopdrachten naar aanleiding van fragmenten uit het boek. Aan het eind van de les weten de kinderen weten de kinderen wie Lewis Carroll is en weten ze meer over deze beroemde klassieker Alice in Wonderland. Daarnaast oefenen ze met creatief schrijven.
Het boek van Alice in Wonderland is samen met Alice in Spiegelland opnieuw uitgegeven in 2024 en is vertaald door Robbert-Jan Henkes.
In 2025 kwam de Groningse uitgave uit, vertaald door Klaas Pieterman.
Met deze lesbrief kun je kiezen welk boekje wilt behandelen

De volgende kerndoelen Nederlands worden behandeld:
Kerndoel 3 B (de leerling gebruikt taal op een creatieve manier)
Kerndoel 8A en B (ervaring literatuur) en kerndoel 9B (Inzicht in literatuur G n reken n).
Daarnaast werkje aan kerndoel 7B wanneer je kiest voor de Groningse variant van Alice in Wonderland.
Benodigdheden
Voor Nederlands: Boek: Alice in Wonderland van Lewis Carroll vertaald door Robbert-Jan Henkes ISBN 9789028243118
Voor Gronings: Boek: Alies in Wonderlaand vertaald door Klaas Pieterman ISBN 9789460481437 Werkblad bij lesbrief voor iedere leerling
Het is handig om van tevoren memo’s te plakken in het boek bij de fragmenten die je gaat voorlezen
Duur van deze les: 45 minuten

NEDERIANDS
Alice in Wonderland is het wereldberoemde boek van Lewis Carroll (pseudoniem voor Charles Lutwidge Dodgson 1832 1898). Men noemt dit een kinderboek omdat het verhaal eerst werd verteld aan drie meisjes, waaronder Alice.
Het verhaal heeft veel weg van een sprookje met fabelfiguren zoals de Griffioen en de Aardappelschilpad.
Alice in Wonderland verscheen voor het eerst in 1865. Het boek bevat prachtige inzichten en mooie wijsheden en is daarom ook de moeite waard voor volwassenen.

GRONINGS
Alies ien Wonderlaand is t wereldberoemde bouk van Lewis Carroll (schrieversnoam van Charles Lutwidge Dodgson 1832-1898). t Hait n kienderbouk omreden t verhoal is eerst verteld aan drij wichterkes woar onder Alies. En t verhoal het ales weg van n sprookje mit foabelfiguren zo as Griffioun en Noamoakschildpad.
Alies in Wonderlaand verscheen veur t eerst ien 1865. t Bouk bevat prachtege ienzichten en weldoadege wiesheden en is doarrom ook t lezen weerd veur wazzen minsken.

NEDERIANDS
Start (5 min)
Introduceer het boek. Vraag de leerlingen wie het verhaal kent van Alice in Wonderland. Kennen ze de film? Het boek? Vertel kort over de geschiedenis van dit boek en wie het heeft geschreven.
Midden (35 min)
Lees klassikaal: HS 1 tot begin pagina 14: ‘..toen ze al naar beneden kukelde in een kennelijk heel diepe put….’
Deel nu de werkbladen uit een vraag de leerlingen opdracht 1 in te vullen. Bespreek daarna klassikaal kort de antwoorden.
Lees verder tot midden blz 17. tot “Het lijkt wel alsof ik in elkaar schuif als een telescoop!” Alice krimpt. Wat zou jij doen als je nog maar 10 cm groot was? Wat zie je? Wat zou je doen? De leerlingen vullen opdracht 2 van het werkblad in en bespreken in tweetallen de antwoorden. Loop rond en luister mee.
Lees nu verder tot het begin van HS 2. tot de brief aan haar rechtervoet.
Alice krimpt niet alleen maar ze groeit ook! Ze wordt zo groot dat ze een brief stuurt aan haar rechtervoet. Stel je voor dat jij ook zo groeit. Wat zou jij schrijven aan je voeten? Schrijf een kort briefje aan je voeten als je 10 meter zou zijn. De leerlingen vullen opdracht 3 in van het werkblad. Ze wisselen uit in tweetallen.
We maken nu een sprong in het boek. Alice heeft allerlei bijzondere ontmoetingen in Wonderland.
Ze ontmoet bijvoorbeeld de Maartse Haas, De Relmuis en de Hoedenrnaker. Lees HS 7 nu voor tot blz. 65 ‘ik wil wedden dat je de Tijd nog nooit gesproken hebt!”.
De Hoedenmaker heeft ‘De Tijd’ gesproken. Vraag de leerlingen opdracht 4 in te vullen. Wat zouden zij vragen aan de tijd? Bespreel< de antwoorden klassikaal en ga naar de afronding.
Slot (10 min) Nabespreking
Het boek Alice in Wonderland is een echte ‘klassieker’ dat betekent dat het boek door veel mensen gelezen is en literatuurkenners dit boek bestempelen als een goed boek. Maar veel mensen twijfelen of dit boek nu een kinderboek is of een boek voor volwassenen. Wat vind jij?
Alice in Wonderland is een heel oud boek. Denk je dat er schrijvers zijn die ideeën hebben gekregen van dit boek voor hun eigen kinderboek? Zijn er andere boeken die lijken op het verhaal van Alice in Wonderland?
Extra
Meer verwerkingsoprdachten? Bij HS 3 maakt de Muis een gedicht met een staartje (blz 30). Ga met de leerlingen aan de slag en laat ze ook een vormgedicht maken.

GRONINGS
De opdrachten maken de leerlingen in het Nederlands, enkel de voorleesfragmenten zijn in het Gronings.
Start (5 min)
Introduceer het boek. Vraag de leerlingen wie het verhaal kent van Alice in Wonderland. Kennen ze de film? Het boek? Vertel kort over de geschiedenis van dit boek en wie het heeft geschreven.
Midden (35 min)
Lees HS 1 voor tot begin pagina 8: .’.eefkes loater vernam ze dat ze ien n hail daipe put vil..
Deel nu de werkbladen uit een vraag de leerlingen opdracht 1 in te vullen. Bespreek daarna klassikaal kort de antwoorden.
Lees verder tot begin blz. 13: “lk mout ien nkander schoven wezen as n telescoop.”. Alice krimpt. Wat zou jij doen als je nog maar 10 cm groot was? Wat zie je? Wat zou je doen? De leerlingen vullen opdracht 2 van het werkblad in en bespreken in tweetallen de antwoorden. Loop rond en luister mee.
Lees nu verder tot het begin van HS 2. tot de brief aan haar rechtervoet.
Alice krimpt niet alleen maar ze groeit ook! Ze wordt zo groot dat ze een brief stuurt aan haar rechtervoet. Stel je voor dat jij ook zo groeit. Wat zou jij schrijven aan je voeten? Schrijf een kort briefje aan je voeten als je 10 meter zou zijn. De leerlingen vullen opdracht 3 in van het werkblad. Ze wisselen uit in tweetallen.
We maken nu een sprong in het boek. Alice heeft allerlei bijzondere ontmoetingen in Wonderland. Ze ontmoet bijvoorbeeld de Maartse Haas, De Relmuis en de Hoedenmaker.
Lees HS 7 nu voor tot blz. 68 ‘lk duur wel te beweren dastoe nog nooit mit Tied proat hes.”
De Hoedenrnaker heeft ‘De Tijd’ gesproken. Vraag de leerlingen opdracht 4 in te vullen. Wet zouden zij vragen aan de tijd? Bespreek de antwoorden klassikaal en ga naar de afronding.
Slot (5 min) Nabespreking
Het boek Alice in \Nonderland is een echte ‘klassieker’ dat betekent dat het boek door veel mensen gelezen is en literatuurkenners dit boek bestempelen als een goed boek. Maar veel mensen twijfelen of dit boek nu een kinderboek is of een boek voor volwassenen. Wat vind jij?
Alice in Wonderland is een heel oud boek. Denk je dat er schrijvers zijn die ideeën hebben gekregen van dit boek voor hun eigen kinderboek? Zijn er andere boeken die lijken op het verhaal van Alice in Wonderland?
Extra
Meer verwerkingsoprdachten? Bij HS 3 maakt de Muis een gedicht met een staartje (blz 30). Ga met de leerlingen aan de slag en laat ze ook een vormgedicht maken.

WERKBIAD
Opdracht 1: Maak een lijstje van vijf verschillende plekken waar Alice terecht zou kunnen komen volgens jou:
Opdracht 3: Brief aan mijn voeten
Opdracht 4: Wat zou jij vragen aan de tijd? Waarom?