Boekbespreking: Alex in Jeroen-Boschland

Phlizz

Online magazine van het Lewis Carroll Genootschap

Bespreking van:

Evi Nijs. Alex en het feest van Jeroen Bosch. Syndicaat, Epse 2015
[voor 10+]

[de redactie bespreekt nu en dan ook wat oudere boeken, vaak het gevolg van bibliotheekdwalen of een vondst in een boekhandel of antiquariaat]

Het is bijna logisch dat er in het naleven van de Alice-boeken ook bewerkingen opduiken die een jongen of een man als hoofdpersoon hebben. Zolas: Alex im Wunderland, een film uit 1970, en Alex in Wonderland, een satirische kerstschow van Niek Barendsen uit 2010.

Uit 2015 stamt deze fraaie strip van Evi Nijs, een uitbreiding van haar afstudeerproject, Wellicht werd Nijs op het idee gebracht door de herdenking van 150 jaar Alice’s Adventures in Wonderland, in datzelfde jaar 2015. De strip werd ingezet bij de herdenking van 500 jaar Jeroen Bosch in ’s-Hertogenbosch in 2016.

Het verhaal

In het Noordbrabants Museum in ’s-Hertogenbosch staat Alex nauwelijks te luisteren naar zijn uit een folder voorlezende oudere broer. Saaie bende. Maar dan loopt er ineens een groot konijn langs, ‘het is tijd’ mompelend, met aan een stok een enorme sleutel. Het konijn dreigt te verdwijnen achter de luiken van ‘De tuin der lusten’, Alex, nu één bonk aandacht en nieuwsgierigheid, kan hem nog net volgen. Hij valt, en valt, en vliegt, en plonst dan in een meer van tranen, vergoten door de heilige Christofoor.

We starten aldus een reis langs beroemde Bosch-schilderijen, maar zitten ook middenin een Alice-adaptatie. De verbinding is op zich niet onlogisch: in beide werelden struikel je over behoorlijk vreemde personages.

Alex ziet het konijn opnieuw en krijgt van hem een brief die hij moet gaan afleveren bij de vrek (die teksten krijgt van de Hoedenmaker). Het is een uitnodiging voor het feest van de koning. Via Diedeldee en Diedeldom, langs de slapende rode koning, met onderweg nog gesprekken met de uil (die teksten heeft van de rups, Chesire en Humpty Dumpty), een herberg (de keukenscène) die hij verlaat met de landloper, langs Humpty Dumpty, langs verschillende optochten, komen we bij het koninklijk paleis. Aan het hof is Konijn heraut. Alex wordt feestelijk afgeschoten, en ontwaakt, staand voor het nu geopende drieluik.

uil met teksten van Humpty Dumpty

op weg naar het hof van de koning

Nijs bekommert zich niet speciaal om precieze verbindingen met de Alice-verhalen. Ze gooit, zoals zo vaak gebeurt, Wonderland en Spiegelland door elkaar (wel op een leuke en organische manier!), en geeft teksten van het ene personage rustig aan een ander.[illustratie: uil met HD-tekst]  Een soort Hoedenmaker, een magiër, treedt even op, met een horloge; zijn teksten worden verder verspreid over herbergierster en vrek. Koninginnen en hertogin ontbreken. In plaats van een ‘kop eraf’ van een hysterische koningin, hebben we hier een autoritaire koning die het liefst iemand ‘betrechtert’. Nijs heeft er nog meer een mannenwereld van gemaakt.

Het is de vraag of dit kinderboek niet wat lastig is als introductie van Jeroen Bosch, ook met de twee pagina’s informatie achterin over de schilder. De licht absurde en/of filosofische teksten, ook de Alice-gerelateerde, zijn best lastig. Het ligt er erg aan of vaders en moeders, opa’s en oma’s en andere begeleiders rustig de tijd genomen hebben van te voren met de kinderen naar de schilderijen te kijken zodat die herkend worden in de strip. Voor de fans van de Alice-boeken is er in elk geval meer dan voldoende te halen.