Auteur: Lenny de Rooy

Boekbespreking: ‘The Making of Lewis Carroll’s Alice and the Invention of Wonderland’ van Peter Hunt

Phlizz

Online magazine van het Lewis Carroll Genootschap

(Dit artikel verscheen eerder in het Engels op https://www.alice-in-wonderland.net/blog/2020/07/book-review-the-making-of-lewis-carrolls-alice-and-the-invention-of-wonderland/#comment-25800)

In juni verscheen een nieuw boek over de oorsprong van the ‘Alice’-boeken: “The making of Lewis Carroll’s Alice and the Invention of Wonderland”, geschreven door Peter Hunt.

In het boek bespreekt Hunt voornamelijk de drie ‘lagen’ die te vinden zijn in de Alice in Wonderland-boeken (inclusief Alice’s Adventures Under Ground):

  1. Persoonlijke grapjes die alleen Alice en haar zussen zouden begrijpen (voornamelijk in “Alice’s Adventures Under Ground” en “Alice’s Adventures in Wonderland”);
  2. Verwijzingen naar zaken in hun maatschappelijke omgeving;
  3. Dodgson’s persoonlijke gedachten en gevoelens (voornamelijk in “Through the Looking Glass”).

Hoofdstuk 1 behandelt hoe het verhaal ontstond: begonnen tijdens een boottochtje en verder ontwikkeld in de loop der tijd. Er wordt ook onderzocht in hoeverre de echte Alice overeenkomt met de Alice uit het verhaal en wat voor persoon Charles Dodgson was.

In hoofdstuk 2 worden de ‘Alice’-boeken binnen de historisch context van kinderboeken geplaatst: wat voor kinderboeken gingen er aan vooraf en hoe ontwikkelden deze zich van moralistische verhalen tot verhaaltjes die meer gericht waren op amusement voor kinderen, en welke kinderboeken, versjes en gedichten hebben Dodgson’s verhalen mogelijk beïnvloed?

Hoofdstuk 3 belicht de ‘eerste laag’, oftewel alle dingen in de verhalen die de echte Alice bekend zouden zijn, zoals gebeurtenissen en gedichten die ze zou hebben herkend.

Hoofstuk 4 belicht de ‘tweede laag’: maatschappelijke verwijzingen, onder andere naar politieke situaties en bekende Victorianen.

In hoofstuk 5 lezen we over de ‘derde laag’. Er worden verwijzingen besproken die vooral volwassenen in plaats van kinderen zouden herkennen, Dodgson’s persoonlijke gevoelens die in de tekst terug te vinden zijn, en hoe hij zichzelf laat terugkomen in personages in het verhaal.

Het boek eindigt met hoofdstuk 6, dat ons informeert over wat er na publicatie van de ‘Alice’-boeken terecht is gekomen van de personen die in het boek een vermelding krijgen, maar ook over het succes van de boeken, andere publicaties van Dodgson en vertalingen, ‘vervolgen’ en boeken gebaseerd op de ‘Alice’-boeken door andere auteurs.

Ik weet niet of het alleen bij mijn exemplaar is, maar ik trof enkele inktvlekken aan op sommige pagina’s, en sommige woorden zagen een beetje bruinig uit in plaats van zwart. Maar los van dat, ziet het boek er mooi uit en voelt het fijn aan: het heeft een prettige lay-out, dikke pagina’s en is volgestopt met illustraties, zowel zwart-wit als kleurenillustraties en –foto’s – hoewel deze niet altijd een directe relatie hebben tot wat er in de tekst wordt verteld. Het boek telt 128 pagina’s, dus vanwege alle plaatjes kun je het relatief snel uit hebben.

De schrijfstijl van Peter Hunt is prettig: hij heeft een vertellende stijl die je gemakkelijk door alle 6 de hoofdstukken leidt.

Hunt’s boek is erg geschikt voor mensen die nog niet bekend zijn met, of zich net bewust beginnen te worden van alle verschillende lagen die er in de ‘Alice’-boeken zitten, en die het interessant vinden te ontdekken waarom het niet alleen (of liever, eigenlijk helemaal niet) slechts kinderboeken met nonsens zijn.

Hunt doet overigens geen poging om uitputtend te zijn. Hij benoemt veel voorbeelden van meer of minder verborgen verwijzingen, maar probeert niet een complete lijst van alles wat er tot nu toe ontdekt is (of gespeculeerd wordt) te bieden.

Hoewel hij regelmatig opmerkt dat sommige verwijzingen die hij beschrijft, speculaties zijn, en ook soms zijn eigen twijfels over bepaalde verborgen verwijzingen uit, en ons vertelt dat deze specifieke speculatie wellicht wat ver gaat, lijkt hij over andere verwijzingen juist redelijk zeker te zijn, terwijl ik persoonlijk enkele daarvan ook in twijfel zou trekken. Vooral omdat hij niet altijd de relatie uitlegt. Hij schrijft bijvoorbeeld: “Het Witte Konijn zou wel eens een portret van Dr. Henry Wentworth, professor in de geneeskunde en de dokter van de familie Liddell kunnen zijn.” Daarna gaat hij onmiddellijk door met een andere referentie, zonder de lezer te vertellen waarom er een connectie zou zijn. Dat gebeurt diverse malen, wat jammer is.

In dat opzicht is het dan ook frustrerend dat Hunt bijna nooit zijn bronnen vermeldt, en dat het in het algeheel onduidelijk is of wat hij zegt zijn eigen bevindingen en conclusies zijn, of dat het eerder gepubliceerde bevindingen van anderen zijn (ik neem aan het laatste). Aan het eind van het boek is een lijst met referenties opgenomen, maar alle dingen die ik graag had willen nazoeken kwamen daar niet in voor. Dit doet helaas afbreuk aan de geloofwaardigheid van het boek.

Ik zou dus zeggen dat het boek een mooie introductie geeft over het bestaan van verschillende lagen van verwijzingen in de ‘Alice’-boeken, en er zeer goed in slaagt om de boodschap over te brengen dat ze zo veel meer zijn dan grappige onzin. Desondanks moeten diverse voorbeelden van verwijzingen met een korreltje zout worden genomen en, vanwege het gebrek aan referenties, is het minder geschikt voor serieuzere onderzoekers.

Lees verder

Boekbespreking: ‘The Tenniel illustrations to the ‘Alice’ books’ van Michael Hancher

Phlizz

Online magazine van het Lewis Carroll Genootschap

Deze recensie verscheen eerder in het Engels op http://www.alice-in-wonderland.net/blog/2019/11/book-review-the-tenniel-illustrations-to-the-alice-books/

Afgelopen maand is een tweede editie van “The Tenniel illustrations to the ‘Alice’ books” door Michael Hancher uitgegeven. In deze recensie lees je wat er gewijzigd is ten opzichte van de eerste editie en of deze tweede editie het waard is om (ook) aan te schaffen.

De eerste editie
Voor degenen die niet bekend zijn met de eerste editie zal ik eerst omschrijven waar het boek over gaat.
In “The Tenniel illustrations to the ‘Alice’ books” bespreekt Hancher gedetailleerd hoe John Tenniels illustraties voor beide ‘Alice’-boeken mogelijk (bewust of onbewust) geïnspireerd zijn op bestaande werken van andere illustratoren. Hij bespreekt ook wat terugkerende elementen zijn in Tenniels tekenstijl, wat resulteert in gelijkenissen tussen de ‘Alice’-illustraties en zijn eerdere werk voor onder andere het tijdschrift ‘Punch’. Ook vertelt hij in hoeverre Carroll invloed had op de illustraties en hoeveel vrijheid Tenniel van de auteur kreeg.
Het eerste hoofdstuk, over overeenkomsten tussen Tenniels eerdere werk en zijn ‘Alice’-illustraties, is behoorlijk uitgebreid. Latere hoofdstukken zijn redelijk kort en bespreken specifiek één illustratie uit de boeken.
De laatste twee hoofdstukken gaan over het proces van ‘woodcutting’ en de kwaliteit ervan, druktechnieken en de plaatsing van illustraties tussen de teksten van de ‘Alice’-boeken.

Wijzigingen in de tweede editie
Michael Hanchers boek werd voor het eerst uitgegeven in 1985. Die eerste editie wordt niet meer gedrukt, dus als je hem wilde aanschaffen moest je een tweedehands exemplaar zoeken. Maar recentelijk heeft de Ohio State University Press een tweede editie uitgebracht, die zeker niet hetzelfde is. De eerste editie is ‘bijgewerkt en herzien’ – maar wat betekent dat precies?
Volgens het voorwoord is deze editie beter gebaseerd op archiefbronnen, in plaats van voornamelijk op destijds gepubliceerd materiaal. Bovendien is er sinds het uitkomen van het boek behoorlijk wat nieuwe wetenschappelijke literatuur gepubliceerd, waar nu ook gebruik van wordt gemaakt. En aangezien de originele ‘woodblocks’ van Dalziel net rond de tijd van publicatie ontdekt werden, was Hancher destijds niet in de gelegenheid om dit op te nemen in zijn boek, maar nu wel.
Dit betekent dat de inhoud van alle hoofdstukken is bijgewerkt met de meest recente informatie en dat enkele hoofdstukken bovendien zijn uitgebreid. Zo bevat het hoofdstuk over de afbeelding van de White Knight bijvoorbeeld diverse extra pagina’s. Maar het boek bevat ook maar liefst zes compleet nieuwe hoofdstukken! Zoals verwacht bevat het ook meer afbeeldingen: 230 zwart-wit illustraties in totaal (er zijn ook enkele afbeeldingen verwijderd) en als nieuwe toevoeging zijn er 8 afbeeldingen in kleur gedrukt op dikker papier.

De nieuwe hoofdstukken gaan over de volgende onderwerpen:

  • Hoofdstuk 13 (‘Engraving’): het graveerproces en aanpassingen die zijn gedaan aan de ‘woodblocks’ voor de ‘Alice’-boeken.
  • Hoofdstuk 14 (‘Electrotyping’): een discussie van tijdgenoten over de voordelen en beperkingen (en dus de kwaliteit) van het gebruiken van zg. ‘electrotype blocks’ vergeleken met het direct drukken vanaf de ‘woodblocks’, een omschrijving van het maakproces van ‘electrotypes’ gebaseerd op Victoriaanse bronnen, welk bedrijf de ‘electrotypes’ produceerde, en een overzicht van de bewaard gebleven ‘electrotypes’ en de bedragen waarvoor ze geveild werden.
  • Hoofdstuk 15 (‘Printing’): welke bedrijven werden gekozen voor het drukken van de boeken, de problemen met de drukkwaliteit waar de allereerste editie van Alice’s Adventures in Wonderland last van had, een bespreking van de specifieke oorzaken van deze problemen, en problemen met de kwaliteit van het drukwerk in latere edities.
  • Hoofdstuk 16 (‘Coloring’): het kleurgebruik in tekeningen voor Alice’s Adventures Under Ground, het gebruik van woorden die verwijzen naar kleuren in de ‘Alice’ teksten, de productie van (‘woodblocks’ voor) de illustraties voor de Nursery Alice, de kleur van Alices jurk, en afbeeldingen ingekleurd door anderen dan Tenniel.
  • Hoofdstuk 17 (‘Reengraving’): het opnieuw maken van ‘woodblocks’ van Tenniels originele illustraties voor de limited edition die ter ere van de honderdste verjaardag van Carroll werd uitgegeven in 1932, voor welke edities deze reproducties ook zijn gebruikt, en de reproductie van de illustraties voor Through the Looking Glass op zinkplaten.
  • Hoofdstuk 18 (‘Retrospect: looking with Alice’): hoe Alice reageert wanneer ze schrikt, dat illustraties soms vanuit het perspectief van Alice worden getoond en soms met haar erop, hoe graag ze de dingen in de Looking Glass-wereld wil bekijken, en hoe zowel zij als wij als lezer leren door te kijken.

Het is niet zinvol om het aantal pagina’s te tellen om te beoordelen hoeveel tekst er precies is toegevoegd, aangezien de pagina’s nu ook een andere lay-out hebben. De ‘notes’ (annotaties en referenties) zijn nu handig in de marges van de pagina’s geplaatst, zodat je niet steeds naar het eind van het boek hoeft te bladeren.

Is het boek de moeite waard om aan te schaffen?
Doordat er nieuwe hoofdstukken over het productieproces van de ‘Alice’-boeken zijn toegevoegd, bestaat Hanchers boek nu duidelijker uit twee delen en is meer nadruk op onderwerpen in het tweede deel komen te liggen:

  1. Hoofdstuk 1 t/m 10: een bespreking van Tenniels tekenstijl en waar de ‘Alice’-illustraties mogelijk op gebaseerd / geïnspireerd zijn
  2. Hoofdstuk 11 t/m 17: Over het verwerken van de illustraties in de gedrukte boeken (gebruikte technieken, plaatsing van de illustraties ten opzichte van de tekst, hoe de illustraties zijn aangepast tijdens het proces, inkleuren, en reproducties)

(Eigenlijk gaat hoofdstuk 16 niet geheel over inkleur-technieken, maar ook over kleurkeuze, dus deze past niet precies in de genoemde indeling.)
Hoofdstuk 18 past in geen enkele indeling. Mijns inziens had het geen hoofdstuk moeten zijn; het is meer een soort nawoord dat niet echt ergens op slaat. Het lukt Hancher niet om een duidelijk punt te maken in deze zes (!) pagina’s. Het voelt alsof hij het boek wilde eindigen met een filosofische gedachte, maar het daadwerkelijke resultaat is een onsamenhangend geheel van onderwerpen. Wat mij betreft had dit hoofdstuk beter weggelaten kunnen worden.
Wanneer er in het eerste deel theorieën worden gepresenteerd over wat Tenniel beïnvloed kan hebben, worden in het boek grondig verschillende standpunten (indien aanwezig) en argumenten voor en tegen besproken, voordat er een conclusie wordt getrokken. Een groot aantal afbeeldingen is in de teksten opgenomen om de ideeën te verduidelijken; niet alleen Tenniels illustraties maar ook het (vermeende) bronmateriaal. Dit zorgt voor geloofwaardigheid van de auteur en het is bovendien zeer informatief.

Vooral in het tweede gedeelte gaan sommige hoofdstukken nauwelijks meer specifiek over de Alice in Wonderland-boeken, maar wordt voornamelijk het algemene proces van ‘woodcutting’ of graveren uitgelegd. Dat vond ik persoonlijk niet zo erg, omdat ik het ook interessant vond om iets meer te weten te komen over het Victoriaanse publicatieproces. Maar het is goed om te weten dat niet alle (nieuwe) content specifiek op de ‘Alice’-boeken betrekking heeft.

Dus: moet je dit boek aanschaffen?
Als je de eerste editie nog niet bezit, zou ik zeggen: zeker weten! Het is een mooie toevoeging aan de bibliotheek van iedereen die meer wil weten over de achtergrond van de ‘Alice’-boeken.
Maar zelfs als je hem al hebt, heeft het meerwaarde om ook deze tweede editie aan te schaffen, vooral wanneer je interesse hebt in het druk- en publicatieproces van de Alice in Wonderland-afbeeldingen. En als dat niet het geval is, dan wil je waarschijnlijk nog steeds de bijgewerkte hoofdstukken lezen.

Lees verder

Boekbespreking: ‘Lewis Carroll – the Worlds of His Alices’ van Edward Guiliano

Phlizz

Online magazine van het Lewis Carroll Genootschap

Eind april publiceerde Edward Guiliano, een bekend Carroll-expert en tevens oprichter en voormalig voorzitter van de Lewis Carroll Society of North America, zijn nieuwste boek “Lewis Carroll – The Worlds of His Alices”. In dit (Engelstalige) boek bespreekt hij de werken die Lewis Carroll produceerde tijdens zijn leven en wat deze ons vertellen over zijn persoonlijkheid en vaardigheden.

Toen ik hoorde over het verschijnen van het boek en de omschrijving doorlas, wist ik niet helemaal wat ik kon verwachten. Blijkbaar was het geen biografie maar een soort analyse. De vraag was: wat ging er precies worden geanalyseerd en hoe diepgaand zouden alle onderwerpen besproken worden? Het boek leek namelijk te gaan over een hoop verschillende werken, dus heel diepgravende analyses waren vast niet te verwachten. Ik vroeg me ook af in hoeverre de focus zou liggen op de ‘Alice’-boeken –mijn persoonlijke interessegebied.

Gelukkig was de uitgever zo vriendelijk mij een recensie-exemplaar toe te sturen, zodat ik het boek kan beschrijven voor alle anderen die mogelijk interesse hebben om een exemplaar aan te schaffen.

Voordat ik op de inhoud in ga, wil ik vermelden dat het boek zeer makkelijk leesbaar is. In plaats van enkel een droge opsomming van feitjes te bieden, is Guiliano er in geslaagd om alle informatie op een erg toegankelijke manier te presenteren, zodat je tijdens het lezen niet het gevoel krijgt dat je op zware kost aan het studeren bent. Ik had het boek een stuk sneller uit dan ik had verwacht. Het helpt ook dat de pagina-layout erg prettig is: het lettertype is makkelijk leesbaar en het papier is licht en voelt fijn aan qua dikte en structuur. Aangezien een boek nutteloos is zonder plaatjes, zijn er op relevante plekken illustraties en foto’s toegevoegd aan de tekst.
Guiliano citeert regelmatig uit het werk van andere experts om een nog beter beeld te schetsen, of om zijn eigen beweringen te ondersteunen.
Hoewel de inhoud van Guiliano’s verhaal berust op goed onderzoek en goed beargumenteerd is, trof ik diverse foutjes in het boek aan. Ik denk echter niet dat dit de fout van de auteur is, maar van de redactie. Zo staat bijvoorbeeld in de beschrijving van Cameron’s foto van ‘Alice as Pomona’ het jaartal 1862 in plaats van 1872. In het citaat “For the Snark was a Boojum, you see” is het verkeerde woord cursief gedrukt en referentie 68 zou moeten verwijzen naar pagina 167, niet 106-7. En hoewel het boek “The Worlds of His Alices” is getiteld, staat bovenaan alle pagina’s de titel “The World and His Alices”. Desondanks zijn dit geen grote probleempunten en deze doen niet af aan de verdere kwaliteit van het boek.

Aangezien de titels van sommige hoofdstukken pas duidelijk werden nádat ik daadwerkelijk de inhoud ervan had gelezen, zal ik per hoofdstuk beschrijven wat je als lezer kunt verwachten:

  1. Een algemene introductie van hoe “Alice’s Adventures in Wonderland” ontstaan is.
  2. Een bespreking van Carroll’s bezigheden voorafgaand aan de publicatie van de ‘Alice’-boeken. Het gaat voornamelijk over zijn fotografiehobby.
  3. De meest biografische sectie van het boek, gericht op Carroll’s persoonlijkheid en de schijnbare tegenstellingen in zijn karakter en hoe dit ervoor zorgt dat wij in hem geïnteresseerd blijven.
  4. Een voortzetting van hoofdstuk 3, maar gericht op de speculaties rondom zijn vermeende pedofilie en drugsgebruik, zijn dagboeken en zijn veranderde verhouding met de familie Liddell.
  5. Dit hoofdstuk definieert de plaats die het boek “Alice’s Adventures in Wonderland” inneemt in de literatuurgeschiedenis en beschrijft zijn aantrekkingskracht op kinderen en volwassenen, de illustraties en hoe deze samenwerken met de tekst, en de eigenschappen van en motieven in het verhaal.
  6. Vergelijkt “Through the Looking Glass and what Alice found there” met “Alice’s Adventures in Wonderland” (zoals Alice’s andere gemoedstoestand en verschijningsvorm en op wat voor verschillende manier het verhaal zich ontwikkelt). Diverse gedichten worden nader bekeken en de kenmerken van het verhaal en tevens het geschrapte hoofdstuk “A wasp in a wig” worden besproken.
  7. Een bespreking van “The Hunting of the Snark”: de ontvangst en interpretatie van het gedicht, en de vermeende herkomst ervan uit Carroll’s persoonlijke angsten en persoonlijke thema’s zoals vrees om te sterven, existentiële angst en zijn drang naar structuur.
  8. Een beschrijving van Carroll’s andere werken, waaronder gedichten, werken over wiskunde en logica, spelletjes en puzzels, “Sylvie and Bruno”, en andere versies van zijn ‘Alice’-boeken zoals de facsimile van “Alice’s Adventures Under Ground” en “Nursery Alice”.
  9. Over de populariteit van Carroll’s werken na zijn dood: bekende citaten, de redenen voor hun continue populariteit, en bewerkingen door anderen.

Daarnaast bevat het boek een kort chronologisch overzicht van belangrijke gebeurtenissen in Lewis Carroll’s leven en een bibliografie van zijn werken. Ook is er een lijst met relevante publicaties van andere auteurs, zoals biografieën, analyses en kritieken. Guiliano biedt geen eigen analyse van de betekenis van, of verborgen verwijzingen in Carroll’s werken. Wat hij wel doet is een zeer compleet overzicht geven van Carroll’s leven en alles wat hij heeft geschreven. Alle onderwerpen die in het boek aan bod komen worden relatief kort besproken, niet diepgaand, maar desondanks vinden we een schat aan informatie tussen de kaften, die erg goed georganiseeerd en gepresenteerd is en makkelijk op te nemen.

Na alles gelezen te hebben, kan ik concluderen dat dit boek een soort mengeling is van een biografie en een boekbespreking. De biografie wordt stapje voor stapje opgebouwd, door diverse feitjes over Carroll’s leven te beschrijven en deze aan te vullen met persoonlijkheidkenmerken en vaardigheden, die afgeleid worden uit een analyse van wat hij schreef, hoe hij schreef, en hoe hij het publicatieproces en de periode erna afhandelde.
Dus: wie zou dit boek moeten lezen? Aan mensen die Lewis Carroll en zijn werken al diepgaand bestudeerd hebben, zal dit boek niet veel nieuwe feitjes of inzichten bieden. Mensen die zich niet grondig in het onderwerp willen verdiepen en alleen een snel beeld willen krijgen van de man die de ‘Alice’-boeken schreef, is dit misschien te veel informatie. Ik denk dan ook dat het boek vooral geschikt is voor mensen die al enigszins bekend zijn met Lewis Carroll en een of meerdere van zijn verhalen en gedichten, maar die graag meer over hem willen weten. Het boek is ook geschikt voor mensen die nog maar weinig weten en zich in korte tijd willen inlezen, aangezien dit boek een zeer efficiënte manier is om een overkoepelend beeld te krijgen van de man achter de beroemde meesterwerken.

Al met al raad ik dit boek aan aan zowel ‘de gewone lezer’ als echte ‘fans’, die meer over de man Lewis Carroll willen weten via zijn schrijfsels.
Mocht je zelf een exemplaar willen aanschaffen van het boek: het is o.a. verkrijgbaar via deze website (zowel in boekvorm als als eBook): http://www.eerpublishing.com/guiliano-lewis-carroll.html

Lees verder

Boekbespreking: ‘The Dodo Knight’ van Michelle Rene

Phlizz

Online magazine van het Lewis Carroll Genootschap

Het boek van Michelle Rene gaat over een oude Alice Liddell die terugkijkt op de gebeurtenissen die de zogenaamde ‘Liddell riddle’ veroorzaakten. In deze mix van fictie en feiten, ontdekt de lezer waarom de vriendschap tussen Charles Dodgsen en Alice eindigde en bijna al het contact tussen hen stopte.

“The Dodo Knight” is een kort verhaal (iets meer dan 100 pagina’s) in het genre ‘historische fictie’. Het speelt zich af in de Victoriaanse tijd en maakt gebruik van alles wat we weten over Charles Dodgson en de familie Liddell, om ‘het ware verhaal’ te vertellen over wat er tussen hen gebeurde  en de breuk waar we nog steeds over speculeren, veroorzaakte. Uiteraard  is dit verhaal verzonnen door de auteur, die slechts ‘de gaten in de geschiedenis opvult’, zoals ze zelf zegt, met haar eigen versie van wat er gebeurd zou kunnen zijn.

Geen zorgen: dit is niet één van die boeken die bijdraagt aan het verspreiden van onwaarheden en speculaties – in het nawoord legt Rene duidelijk uit welke delen verzonnen zijn. Desondanks is dit een boek dat waarschijnlijk verschillend ontvangen wordt, afhankelijk van hoe veel je weet van de omstandigheden en de achtergronden van de hoofdpersonen, en afhankelijk van hoe vervelend je het idee vindt dat Dodgson een relatie zou kunnen hebben gehad met een lid van de familie Liddell. Persoonlijk ben ik niet bepaald dol op het laatste, maar omdat de auteur voldoende duidelijk maakt dat het fictie is, vind ik het niet zo erg.

Het verhaal wordt in gespreksstijl verteld, waarbij Alice Liddell aan het woord is. Tijdens de proloog richt ze zich actief tot de lezer. In de volgende hoofdstukken memoreert ze slechts de gebeurtenissen en het voelt alsof ze ons lezers vergeten is en tegen niemand in het bijzonder praat. Het verhaal heeft een sterke focus: Alice vertelt ons alles wat we moeten weten over de gebeurtenissen die leidden tot de breuk tussen haar en Dodgson plus enkele mijmeringen over haar latere leven, maar ook niet meer. Het is alsof ze het ware verhaal aan de wereld moest vertellen voordat ze vredig kon sterven en wij toevallig de schrijfsels van deze oude dame hebben gevonden.
We weten dat Alice hield van plaatjes en conversaties, maar helaas ontbreken de plaatjes in haar verhaal.
Diverse situaties en conversaties die Alice beschrijft zijn voorbodes van scènes en uitspraken die uiteindelijk in het gepubliceerde “Alice’s Adventures in Wonderland” zullen verschijnen – ook al is dan niet wat er echt gebeurde en wat Dodgson daadwerkelijk inspireerde.

Rene heeft duidelijk haar huiswerk gedaan. Hoewel ze toegeeft dat ze bij lange na geen expert is op het gebied van de levens van Dodgson en de Liddells, verweeft ze een enorme hoeveelheid feitjes in het verhaal. Iets te veel, voor mijn smaak. Ik herken te veel (of moet ik zeggen, alle) feiten die ze in bijna iedere paragraaf tekst heeft gepropt. Voor mij is het daarom een beetje alsof ik een samenvatting van Alice Liddell’s (en Charles Dodgson’s) biografie aan het lezen ben, alleen dan geschreven vanuit een persoonlijk perspectief. Desondanks kan ik me voorstellen dat andere mensen het wel beter als een echt verhaal kunnen lezen.
Er zitten enkele kleine foutjes in het verhaal. Zo wordt het manuscript “Alice’s Adventures Underground” genoemd (in plaats van “Alice’s Adventures Under Ground”) en de naam van de journaliste is “Florence Lemon” in plaats van “Florence Lennon”, maar ik zal daar niet te veel over muggenziften.

Al met al is het een prima verhaaltje, maar het slaagde er niet in om echt een emotionele connectie te maken tussen mij als lezer en de personages. Alleen de beschrijving van de allerlaatste ontmoeting tussen Alice en Dodgson deed mijn ogen een beetje tranen. Dat gezegd hebbende: als je niet te hoge verwachtingen hebt, is het een leuk verhaal om te lezen.

Lees verder