Auteur: Lenny de Rooy

Boekrecensie: ‘Lewis Carroll – the Worlds of His Alices’ van Edward Guiliano

Phlizz

Online magazine van het Lewis Carroll Genootschap

Eind april publiceerde Edward Guiliano, een bekend Carroll-expert en tevens oprichter en voormalig voorzitter van de Lewis Carroll Society of North America, zijn nieuwste boek “Lewis Carroll – The Worlds of His Alices”. In dit (Engelstalige) boek bespreekt hij de werken die Lewis Carroll produceerde tijdens zijn leven en wat deze ons vertellen over zijn persoonlijkheid en vaardigheden.

Toen ik hoorde over het verschijnen van het boek en de omschrijving doorlas, wist ik niet helemaal wat ik kon verwachten. Blijkbaar was het geen biografie maar een soort analyse. De vraag was: wat ging er precies worden geanalyseerd en hoe diepgaand zouden alle onderwerpen besproken worden? Het boek leek namelijk te gaan over een hoop verschillende werken, dus heel diepgravende analyses waren vast niet te verwachten. Ik vroeg me ook af in hoeverre de focus zou liggen op de ‘Alice’-boeken –mijn persoonlijke interessegebied.

Gelukkig was de uitgever zo vriendelijk mij een recensie-exemplaar toe te sturen, zodat ik het boek kan beschrijven voor alle anderen die mogelijk interesse hebben om een exemplaar aan te schaffen.

Voordat ik op de inhoud in ga, wil ik vermelden dat het boek zeer makkelijk leesbaar is. In plaats van enkel een droge opsomming van feitjes te bieden, is Guiliano er in geslaagd om alle informatie op een erg toegankelijke manier te presenteren, zodat je tijdens het lezen niet het gevoel krijgt dat je op zware kost aan het studeren bent. Ik had het boek een stuk sneller uit dan ik had verwacht. Het helpt ook dat de pagina-layout erg prettig is: het lettertype is makkelijk leesbaar en het papier is licht en voelt fijn aan qua dikte en structuur. Aangezien een boek nutteloos is zonder plaatjes, zijn er op relevante plekken illustraties en foto’s toegevoegd aan de tekst.
Guiliano citeert regelmatig uit het werk van andere experts om een nog beter beeld te schetsen, of om zijn eigen beweringen te ondersteunen.
Hoewel de inhoud van Guiliano’s verhaal berust op goed onderzoek en goed beargumenteerd is, trof ik diverse foutjes in het boek aan. Ik denk echter niet dat dit de fout van de auteur is, maar van de redactie. Zo staat bijvoorbeeld in de beschrijving van Cameron’s foto van ‘Alice as Pomona’ het jaartal 1862 in plaats van 1872. In het citaat “For the Snark was a Boojum, you see” is het verkeerde woord cursief gedrukt en referentie 68 zou moeten verwijzen naar pagina 167, niet 106-7. En hoewel het boek “The Worlds of His Alices” is getiteld, staat bovenaan alle pagina’s de titel “The World and His Alices”. Desondanks zijn dit geen grote probleempunten en deze doen niet af aan de verdere kwaliteit van het boek.

Aangezien de titels van sommige hoofdstukken pas duidelijk werden nádat ik daadwerkelijk de inhoud ervan had gelezen, zal ik per hoofdstuk beschrijven wat je als lezer kunt verwachten:

  1. Een algemene introductie van hoe “Alice’s Adventures in Wonderland” ontstaan is.
  2. Een bespreking van Carroll’s bezigheden voorafgaand aan de publicatie van de ‘Alice’-boeken. Het gaat voornamelijk over zijn fotografiehobby.
  3. De meest biografische sectie van het boek, gericht op Carroll’s persoonlijkheid en de schijnbare tegenstellingen in zijn karakter en hoe dit ervoor zorgt dat wij in hem geïnteresseerd blijven.
  4. Een voortzetting van hoofdstuk 3, maar gericht op de speculaties rondom zijn vermeende pedofilie en drugsgebruik, zijn dagboeken en zijn veranderde verhouding met de familie Liddell.
  5. Dit hoofdstuk definieert de plaats die het boek “Alice’s Adventures in Wonderland” inneemt in de literatuurgeschiedenis en beschrijft zijn aantrekkingskracht op kinderen en volwassenen, de illustraties en hoe deze samenwerken met de tekst, en de eigenschappen van en motieven in het verhaal.
  6. Vergelijkt “Through the Looking Glass and what Alice found there” met “Alice’s Adventures in Wonderland” (zoals Alice’s andere gemoedstoestand en verschijningsvorm en op wat voor verschillende manier het verhaal zich ontwikkelt). Diverse gedichten worden nader bekeken en de kenmerken van het verhaal en tevens het geschrapte hoofdstuk “A wasp in a wig” worden besproken.
  7. Een bespreking van “The Hunting of the Snark”: de ontvangst en interpretatie van het gedicht, en de vermeende herkomst ervan uit Carroll’s persoonlijke angsten en persoonlijke thema’s zoals vrees om te sterven, existentiële angst en zijn drang naar structuur.
  8. Een beschrijving van Carroll’s andere werken, waaronder gedichten, werken over wiskunde en logica, spelletjes en puzzels, “Sylvie and Bruno”, en andere versies van zijn ‘Alice’-boeken zoals de facsimile van “Alice’s Adventures Under Ground” en “Nursery Alice”.
  9. Over de populariteit van Carroll’s werken na zijn dood: bekende citaten, de redenen voor hun continue populariteit, en bewerkingen door anderen.

Daarnaast bevat het boek een kort chronologisch overzicht van belangrijke gebeurtenissen in Lewis Carroll’s leven en een bibliografie van zijn werken. Ook is er een lijst met relevante publicaties van andere auteurs, zoals biografieën, analyses en kritieken. Guiliano biedt geen eigen analyse van de betekenis van, of verborgen verwijzingen in Carroll’s werken. Wat hij wel doet is een zeer compleet overzicht geven van Carroll’s leven en alles wat hij heeft geschreven. Alle onderwerpen die in het boek aan bod komen worden relatief kort besproken, niet diepgaand, maar desondanks vinden we een schat aan informatie tussen de kaften, die erg goed georganiseeerd en gepresenteerd is en makkelijk op te nemen.

Na alles gelezen te hebben, kan ik concluderen dat dit boek een soort mengeling is van een biografie en een boekbespreking. De biografie wordt stapje voor stapje opgebouwd, door diverse feitjes over Carroll’s leven te beschrijven en deze aan te vullen met persoonlijkheidkenmerken en vaardigheden, die afgeleid worden uit een analyse van wat hij schreef, hoe hij schreef, en hoe hij het publicatieproces en de periode erna afhandelde.
Dus: wie zou dit boek moeten lezen? Aan mensen die Lewis Carroll en zijn werken al diepgaand bestudeerd hebben, zal dit boek niet veel nieuwe feitjes of inzichten bieden. Mensen die zich niet grondig in het onderwerp willen verdiepen en alleen een snel beeld willen krijgen van de man die de ‘Alice’-boeken schreef, is dit misschien te veel informatie. Ik denk dan ook dat het boek vooral geschikt is voor mensen die al enigszins bekend zijn met Lewis Carroll en een of meerdere van zijn verhalen en gedichten, maar die graag meer over hem willen weten. Het boek is ook geschikt voor mensen die nog maar weinig weten en zich in korte tijd willen inlezen, aangezien dit boek een zeer efficiënte manier is om een overkoepelend beeld te krijgen van de man achter de beroemde meesterwerken.

Al met al raad ik dit boek aan aan zowel ‘de gewone lezer’ als echte ‘fans’, die meer over de man Lewis Carroll willen weten via zijn schrijfsels.
Mocht je zelf een exemplaar willen aanschaffen van het boek: het is o.a. verkrijgbaar via deze website (zowel in boekvorm als als eBook): http://www.eerpublishing.com/guiliano-lewis-carroll.html

Lees verder

Boekrecensie: ‘The Dodo Knight’ van Michelle Rene

Phlizz

Online magazine van het Lewis Carroll Genootschap

Het boek van Michelle Rene gaat over een oude Alice Liddell die terugkijkt op de gebeurtenissen die de zogenaamde ‘Liddell riddle’ veroorzaakten. In deze mix van fictie en feiten, ontdekt de lezer waarom de vriendschap tussen Charles Dodgsen en Alice eindigde en bijna al het contact tussen hen stopte.

“The Dodo Knight” is een kort verhaal (iets meer dan 100 pagina’s) in het genre ‘historische fictie’. Het speelt zich af in de Victoriaanse tijd en maakt gebruik van alles wat we weten over Charles Dodgson en de familie Liddell, om ‘het ware verhaal’ te vertellen over wat er tussen hen gebeurde  en de breuk waar we nog steeds over speculeren, veroorzaakte. Uiteraard  is dit verhaal verzonnen door de auteur, die slechts ‘de gaten in de geschiedenis opvult’, zoals ze zelf zegt, met haar eigen versie van wat er gebeurd zou kunnen zijn.

Geen zorgen: dit is niet één van die boeken die bijdraagt aan het verspreiden van onwaarheden en speculaties – in het nawoord legt Rene duidelijk uit welke delen verzonnen zijn. Desondanks is dit een boek dat waarschijnlijk verschillend ontvangen wordt, afhankelijk van hoe veel je weet van de omstandigheden en de achtergronden van de hoofdpersonen, en afhankelijk van hoe vervelend je het idee vindt dat Dodgson een relatie zou kunnen hebben gehad met een lid van de familie Liddell. Persoonlijk ben ik niet bepaald dol op het laatste, maar omdat de auteur voldoende duidelijk maakt dat het fictie is, vind ik het niet zo erg.

Het verhaal wordt in gespreksstijl verteld, waarbij Alice Liddell aan het woord is. Tijdens de proloog richt ze zich actief tot de lezer. In de volgende hoofdstukken memoreert ze slechts de gebeurtenissen en het voelt alsof ze ons lezers vergeten is en tegen niemand in het bijzonder praat. Het verhaal heeft een sterke focus: Alice vertelt ons alles wat we moeten weten over de gebeurtenissen die leidden tot de breuk tussen haar en Dodgson plus enkele mijmeringen over haar latere leven, maar ook niet meer. Het is alsof ze het ware verhaal aan de wereld moest vertellen voordat ze vredig kon sterven en wij toevallig de schrijfsels van deze oude dame hebben gevonden.
We weten dat Alice hield van plaatjes en conversaties, maar helaas ontbreken de plaatjes in haar verhaal.
Diverse situaties en conversaties die Alice beschrijft zijn voorbodes van scènes en uitspraken die uiteindelijk in het gepubliceerde “Alice’s Adventures in Wonderland” zullen verschijnen – ook al is dan niet wat er echt gebeurde en wat Dodgson daadwerkelijk inspireerde.

Rene heeft duidelijk haar huiswerk gedaan. Hoewel ze toegeeft dat ze bij lange na geen expert is op het gebied van de levens van Dodgson en de Liddells, verweeft ze een enorme hoeveelheid feitjes in het verhaal. Iets te veel, voor mijn smaak. Ik herken te veel (of moet ik zeggen, alle) feiten die ze in bijna iedere paragraaf tekst heeft gepropt. Voor mij is het daarom een beetje alsof ik een samenvatting van Alice Liddell’s (en Charles Dodgson’s) biografie aan het lezen ben, alleen dan geschreven vanuit een persoonlijk perspectief. Desondanks kan ik me voorstellen dat andere mensen het wel beter als een echt verhaal kunnen lezen.
Er zitten enkele kleine foutjes in het verhaal. Zo wordt het manuscript “Alice’s Adventures Underground” genoemd (in plaats van “Alice’s Adventures Under Ground”) en de naam van de journaliste is “Florence Lemon” in plaats van “Florence Lennon”, maar ik zal daar niet te veel over muggenziften.

Al met al is het een prima verhaaltje, maar het slaagde er niet in om echt een emotionele connectie te maken tussen mij als lezer en de personages. Alleen de beschrijving van de allerlaatste ontmoeting tussen Alice en Dodgson deed mijn ogen een beetje tranen. Dat gezegd hebbende: als je niet te hoge verwachtingen hebt, is het een leuk verhaal om te lezen.

Lees verder